![]() |
عنوان: |
رودولف بولتمان (Rudolf Bultmann)
|
| نویسنده: | دیوید فرگوسن / مترجم: انشاالله رحمتی | |
| تاریخ چاپ: | چاپ اول- ۱۳۸۲ | |
| ناشر: | گام نو |
|
| شرح مختصر: | كتاب دیوید فرگوسن تلاشی است برای معرفی اندیشههای بولتمان در چارچوب الهیات جدید. مقدمه كتاب مطابق روال معمول اینگونه آثار به توصیف زندگی شخصی بولتمان و مراحل و مدارج آكادمیك وی اختصاص دارد. سپس برای توصیف فضایی كه در آن الهیات جدید شروع به شكل گرفتن كرد ، فصلی را به تاثیرات نهضت روشنگری بر الهیات اختصاص داده و جریان الهیات جدید را بهعنوان پاسخی مدرن به انتقادات روشنگری بر دین معرفی میكند. فرگوسن در این فصل شكلگیری الهیات لیبرال و Liberal Theology را مرور میكند. او در توصیف این جریان میگوید الهیات لیبرال جریانی است كه از شلایر ماخر شروع میشود كه در تحقیقاتش پاسخهای ایجابی مسیحیت به شكاكیت عصر روشنگری و بیحاصلی نظامهای الهیات ارتدوكس یافت میشود. شلایر ماخر ریشههای دین را نه در شناخت (ذهن) و نه در عمل (اراده اخلاقی) كه در قلمرو احساس میدانست.
از ویژگیهای دیگر این الهیات این است كه بر نظامهای فلسفی یا نظری درباره قضایای وحیانی كتاب آسمانی استوار نیست ، بلكه بنیاد آن در تجربه دینی یگانه شخص قرار میگیرد. نویسنده در این بخش پاسخهای الهیات لیبرال به انتقادات وارد بر مساله معجزه ، انجیل های چهارگانه و معادشناسی را به صورت مختصر توضیح میدهد. همچنین نهضت الهیات دیالكتیكی (Dialectical Theology) را در اعتراض به جریان الهیات لیبرال كه حدود سال ۱۹۲۰ آغاز شد ، معرفی و از كارل بارت ، فریدریش گاگارتن و رودولف بولتمان بهعنوان چهرههای اصلی این جریان یاد میكند. از این فصل به بعد معرفی اندیشههای بولتمان به طور اختصاصی آغاز میشود كه نخستین آنها مفهوم ایمان است. به گفته نویسنده مفهوم برجسته الهیات بولتمان مفهوم ایمان است. به اعتقاد بولتمان ، ایمان نتیجه ضروری وحی است ، ایمان ، نه پدیدهای طبیعی ، بلكه پدیدهای كاملا غیرمنتظره و اعجازآمیز است. ایمان نهیك ویژگی ذاتی وجود بلكه حادثهای مكرر است. از نگاه بولتمان توصیف مناسبتر برای ایمان این است كه بگوییم یك نحوه وجودی ، اساسا نوین است. همین نحوه وجود نوین است كه هر چیزی را در متن تجربه بشری شكل میدهد. ایمان به مثابه تصمیم ، ایمان به مثابه اقرار و ایمان به مثابه اطاعت ، جلوههایی از ایمان هستند كه نویسنده در این بخش به بررسی آنها از نگاه بولتمان میپردازد. یكی دیگر از وجوه مهمی كه بولتمان از آن حیث نیز مشهور شده ، نقد تاریخی وی از كتاب مقدس است. این جنبه از اندیشه وی در فصل چهارم و پنجم كتاب به تفصیل بررسی شده است. فرگوسن در اوایل این بحث تصریح میكند كه بولتمان هم نقد تاریخی عهد جدید را كه در قرن نوزدهم و بیستم بسط یافته بود دنبال میكند و هم تفسیری الهیاتی از كتاب آسمانی به دست میدهد كه به تبلیغ كلیسا وفادار باشد. در این زمینه بولتمان رویكرد خود را در سنت شلایر ماخر و دیلتای قرار میدهد و در عین حال مفاهیم دیگری را نیز به آن میافزاید كه از آن جمله مفهوم پیش فهم و دور هرمنوتیكی است كه به تفصیل درباره آنها در این كتاب سخن به میان آمده است. فصل چهارم كتاب بیشتر به شالودههای نظری هرمنوتیك بولتمان میپردازد و در فصل بعدی شیوه استفاده از این ابزار توسط بولتمان در نقد كتاب مقدس و برخی مفاهیم مندرج در آن توضیح داده میشود. در این فصل به نحوه بهرهگیری بولتمان از فلسفه هایدگر نیز اشاره شده است. فصل ششم به موضوع اسطورهزدایی در چارچوب فكری بولتمان اختصاص یافته است و بالاخره اینكه در آخرین فصل كتاب چشماندازهای تفكر الهیاتی پس از بولتمان به تصویر درآمده است. |
|
| نویسنده مطلب: علیرضا خدادوست منبع: ماهنامه اخبار ادیان، شماره ۶، اسفند ۱۳۸۲. |














ارائۀ مجلۀ شبان (که از سال ۲۰۰۰ منتشر میشود) به همراه آرشیو غنی از تعالیم، کتابها و موعظهها در تارنمای 