![]() |
عنوان: |
خدا و دین در جهان پسا مدرن : جستارهایی در الهیات پسا مدرن
|
| ترجمه و گردآوری: | دیوید. ری. گریفین / مترجم: حمیدرضا آیت اللهی | |
| تاریخ چاپ: | چاپ اول- ۱۹۸۱ (۳۱۶ صفحه) |
|
| ناشر: | آفتاب توسعه |
|
| شرح مختصر: | توضیح ناشر درباره كتاب
خداشناسی طبیعت گرایانه كه در این كتاب عرضه شده است ناظر به خوانندگانی است كه الهیات لیبرال را تهی میبینند و یا آنها كه معتقدند یك فرد نمیتواند در آن واحد هم دیندار و هم كاملاً عقلی و تجربی باشد. گریفین نشان میدهد كه دیدگاه فرامُدرن تجربیتر و عقلانیتر از دیدگاه اخیر مادیگرایی نوین است. این نظریه بازگشتی به فوق طبیعتگرایی دوگانهانگارِ مدرنِ قبلی نیست. مكانیكگرایی و حسگرایی دكارت و نیوتون مانعی بر سر راه اتحاد واقعی دین و علم بوده است. فرامُدرنگرایی معرفی شده توسط گریفین الهیاتی عمیقاً دینی و كاملاً علمی را ارائه میكند كه مبنایی جدید برای نظامی معنوی و بشریتی صلح مدار فراهم میآورد كه میتواند نظامیگری مدرنیت را دگرگون سازد. گریفین الهیات فرامدرنِ اصلاح طلبانه و سازندهای را مطرح میسازد كه به مبارزه با فلسفه غیر سازندهای برخاسته است كه خود را فرا مدرن مینامد و به نسبیتگرایی و پوچانگاری منجر میشود. خلاصه مقدمه مؤلف با اینكه من امیدوارم این كنكاش مورد توجه متألهین و فیلسوفان دین قرار گیرد ولی ابتدأً برای دو دسته از خوانندگان نوشته شده است: اول مردم برتافته از مدرنیسم كه شدیداً به امور دینی و معنوی توجه دارند ولی الهیات سنتی را نا معتبر و الهیات مدرن را نامتناسب میدانند، و دوم افراد كاملاً وابسته به مدرنیسم كه بعلت بعضی پیش فرضها مجذوب فرهنگِ مدرن شدهاند و معنویت دینی را همچون الهیات از دست دادهاند. برای گروه اول، من نوعی الهیات عرضه كردهام كه بسیار متفاوت با مكتبهای دینی سنتی است و همچنین باورها و كاربستهای بسیار زیادی را در برمیگیرد كه عموماً توسط متألهین حوزه مدرن نادیده گرفته شده یا منعزل گردیده است. برای دسته دوم، جهانبینیای عرضه میدارم كه سازگارتر از جهانبینی جدید و اخلاقاً مفیدتر از آن است. منظور من از الهیات عكسالعمل عقلی درباره آنچه كه ما، مقدس میدانیم است، یعنی درباره آنچه كه اهمیت نهایی را فقط بخاطر خودش دارد. این توجه به الهیات متأسفانه در دنیای مدرن كمتر بوده است... یكی از ابعاد اصلی عصر فرامدُرن، نفی رویكرد مدرن دربارة اعتقاد دینی است، كه یا حقیقت آنرا بطور ما تقدم و بیكباره انكار میكند یا معنیداری آن را به حوزه شخصی منحصر میكند. آگاهی فرامدرن براین اعتقاد است كه درونیافتهای دینی حداقل باید همان ارزش شهودهای حسی، ریاضی و منطقی را در بر ساختن یك جهانبینی داشته باشد، و ابراز اینكه بعد خاص دینی از جهانبینی مابا زندگی عمومی و همگانی بیارتباط است را نامعقول بدانیم. یك دلیل براین ادعا اینست كه زندگی اجتماعی و شخصی را نمیتوان واقعاً از هم مجزا ساخت. زیر سوال بردن خصوصی سازی دین در اندیشه مدرن ضرورتاً حاكی از تمایلی برای حكومتی دینی یا صورت دیگری از جامعه دینی نیست. این حركت بیشتر ماقبل مدرن است تا فرامُدرن. عدم رضایت فرامُدرن از مدرنیت پرسش مشكلتری را مطرح میكند: آیا امكان دارد بسمت صورتی از الهیات حركت كنیم كه از طریق قابلیتهای ذاتیاش پاسخ كاملاً گستردهای را موجب شود كه ارزشهای متضمن در آن بتواند جایگزین ارزشهای جهانبینی مدُرنی شود كه بر خطمشی اجتماعی حكمفرمایی میكند؟ عبارت «از طریق قابلیتهای ذاتیاش» تعیین كننده است. بر خلاف الهیات ماقبل مدُرن، كه توسل نهاییاش به مرجع مقتدر بود و انواع مختلف گسستگی و نارسایی تجربی را معذور میداشت، الهیات فرامُدرن ادعاهایش را برحسب ارتباط درونیاش، كفایت تجربیاش، و قدرت روشنایی بخشش برمیسازد. این اصل در اینجا برای ارزیابی كلیه نظامهای الهیاتی بالقوه اجتماعی پیشنهاد میشود: یك الهیات همگانی باید توانایی گذر از مداقه اجتماعی را داشته باشد. و گذر از مداقه همگانی همان گذر از آزمانهایی است كه كمابیش آشكارا برای محاسبة میزان پذیرش اجتماعی كاربری دارد: آیا این محاسبه خود سازگار است؟ آیا با تمامی واقعیات شناخته شده تطابق دارد؟ آیا چندین واقعیت شناخته شده را با راهی نو و روشنگرانه بهم پیوسته است؟ و (بطور آرمانی) آیا پیشاپیش واقعیاتِ ناشناخته را روشن میكند؟ فهرست مطالب مقدمه به مجموعه SUNY دراندیشه فرامدرن سازنده پیشگفتار نظر نهایی كتابی بسیار جالب و جامع دربارة اقبال جدید به خدا و دین پس از عصر مُدرن است. نویسنده در صدد است تا با نشان دادن افراطهای مسیحیت قرون وسطی و ما قبل مدرن كه عكس العمل مدرنیت را در پی داشت، تفریطهای مدرنیت را در جامعه غربی كه منجر به مذهب گریزی و الحاد گردید متذكر شود. و نشان دهد كه همین عكسالعملهای غیرطبیعی و تفریطی چه مشكلاتی را در فقدان دین و خدا در غرب ایجاد كرده و چگونه عطش دورة پسامدرن را به مسائل دینی و الهی دوباره زیاد كرده است. عطشی كه ناسازگاریها و ناتوانیها و مشكلات مدرنیت آنرا بوجود آورده است و با چشمة راهحلهای قرون وسطایی و ماقبل مدرن سیرابی نمیپذیرد. عطشی كه بدنبال بازنگری عمیق و دوباره در مفاهیم سنتی و تجزیه و تحلیل واقعگرایانهتر و بنیادیتر در این مفاهیم در جستجوی كسب حقیقت است. این كتاب گذشته از آنكه بازسازی معقولتری را از دین و خدا و جهان پس از مرگ وتوانائیهای دین در حل مشكلات جامعه عرضه میدارد تحلیل بسیار جالبی از كاستیها، ناسازگاریها و عواقب مخرب مدرنیت كه دین گریزی و الحاد رابه ارمغان میآورد میباشد و همچنین ضعفها و سطحینگریهای مسیحیت قرون وسطایی را بخوبی مطرح میكند. بنظر اینجانب كتاب فوق كتابی بسیار جالب جهت استفاده دانش پژوهان ایرانی است تا تحلیل مناسبی از عصر فرامدرن را داشته باشند مخصوصاً كه متاسفانه بعضی از متفكرین ما در فضای مدرن زندگی میكنند و هنوز باورهای غلط این عصر را حال و هوای فعلی جهان میدانند. كتاب حول مسائل عمده انسان و انسانیت، خلقت عالم، دین باوری، مفهوم خدا، مشكل تكامل، زندگی پس از مرگ، معنویتگرایی و مسائل اخلاقی در جهان معاصر بحث میكند. این كتاب توسط نگارنده این سطور در حال ترجمه است. |
|
| معرفی کتاب: دكتر حمیدرضا آیتالهی. |














ارائۀ مجلۀ شبان (که از سال ۲۰۰۰ منتشر میشود) به همراه آرشیو غنی از تعالیم، کتابها و موعظهها در تارنمای 