خانه » معرفی منابع » اقتدا به مسیح: زمینه‌ای برای گفت‌وگوی عرفانی اسلام و مسیحیت

اقتدا به مسیح: زمینه‌ای برای گفت‌وگوی عرفانی اسلام و مسیحیت


eghtedabemasih عنوان:

اقتدا به مسیح: زمینه‌ای برای گفت‌وگوی عرفانی اسلام و مسیحیت(The Imitation of Christ)

نویسنده: توماس ا. کمپس / ترجمه و تحقیق: سعید عدالت‌نژاد
تاریخ چاپ: چاپ اول- ۱۳۸۲
ناشر: طرح نو
شرح مختصر: اقتدا به‌ مسیح‌ ترجمه‌ای‌ است‌ از کتاب‌ The Imitation of Christ که‌ به‌ گفته‌ مترجم‌ بعد از انجیل‌ ازجمله‌ کتابهای‌ اخلاقی‌ – عرفانی‌ کلاسیک‌، محبوب‌ و بااهمیت‌ در عالم‌ مسیحیت‌ به‌ شمار می‌آید و بیانگر جریان‌ عرفانی‌ در دوره‌ قرون‌ وسطی‌ است‌ که‌ به‌ تفکر مسیح‌محور مشهور است‌…

مترجم‌ کتاب‌ معتقد است‌ این‌ جریان‌ عرفانی‌ که‌ بر تجربه‌ باطنی‌ و دوری‌ از فلسفه‌ یونانی‌ و نظریه‌پردازی‌های‌ متکلمانه‌ تاکید دارد با پاره‌ای‌ از گرایش‌های‌ عرفانی‌ و صوفیانه‌ در عالم‌ اسلام‌ مشابهت‌های‌ فراوانی‌ دارد و برای‌ اثبات‌ این‌ مدعا در مقدمه‌ بیست‌ صفحه‌ای‌ خود ابتدا به‌ تعریف‌ عرفان‌ و گرایش‌های‌ نظری‌ و عملی‌ آن‌ پرداخته‌ و سپس‌ این‌ دو گرایش‌ را در حوزه‌ مسیحی‌ و اسلامی‌ دنبال‌ می‌کند.

وی‌ پس‌ از مروری‌ مختصر بر گرایش‌های‌ عرفانی‌ و ویژگی‌های‌ آنها، در نهایت‌ جایگاه‌ این‌ اثر را در میان‌ گرایشها مشخص می‌کند و می‌نویسد: “توماس‌ ا. کمپیس‌ به‌ دلیل‌ تعلق‌ خاطر به‌ عرفان‌ عملی‌ از تفکر آمیخته‌ با فلسفه‌ یونانی‌ و هرگونه‌ عرفان‌ نظری‌ رویگردان‌ است؛ خواه‌ این‌ فلسفه‌ در قالب‌ تفکر آگوستینی‌ باشد که‌ تمایل‌ فراوان‌ به‌ افلاطون‌ دارد و الهیات‌ عرفانی‌ در این‌ بستر شکل‌ می‌گیرد و خواه‌ در قالب‌ توماس‌ آکوئیناس‌ باشد که‌ اندیشه‌ ارسطویی‌ دارد و پدیدآورنده‌ الهیات‌ عقلانی‌ است‌.”

عدالت‌نژاد شبیه‌ترین‌ شخصیت‌ عرفانی‌ در عالم‌ اسلام‌ به‌ توماس‌ ا. کمپیس‌ را امام‌ محمد غزالی‌ می‌داند و علاوه‌ بر اینکه‌ موارد مشابهی‌ از اندیشه‌های‌ این‌ دو را با استناد به‌ کتابهای‌ کیمیای‌ سعادت‌ و المنقد من‌ الضلال‌ و اقتدا به‌ مسیح‌ نشان‌ می‌دهد، بی‌توجهی‌ آنها به‌ فلسفه‌ و کلام‌ و دوری‌ از روحانیت‌ رسمی‌ را نیز از عوامل‌ تشبیه‌ آنها به‌ هم‌ ذکر می‌کند با این‌ تفاوت‌ که‌ غزالی‌ رویه‌ای‌ خوف‌محور و بیشتر اخلاقی‌ دارد اما عرفان‌ توماس‌ عاشقانه‌ و مسیح‌محور است‌.

کتاب‌ از چهار بخش‌ تشکیل‌ شده‌ است‌. کتاب‌ اول‌ با عنوان‌ “نصایحی‌ در باب‌ حیات‌ روحانی‌” بیشتر شامل‌ توصیه‌های‌ اخلاقی‌ است‌ و مواردی‌ نظیر: غلبه‌ بر امیال‌، اجتناب‌ از امیدهای‌ واهی‌ و غرور، احتیاط‌ در عمل‌، مقاومت‌ در برابر آزمون‌ها، اجتناب‌ از داوری‌های‌ عجولانه‌، پرهیز از زیاده‌گویی‌ و عشق‌ به‌ عزلت‌ و سکوت‌ و مواردی‌ از این‌ دست‌ در آن‌ به‌ چشم‌ می‌خورد که‌ هر سطر آن‌ به‌ نوعی‌ مستند به‌ انجیل‌ و کتاب‌ مقدس‌ است‌.

کتابهای‌ دوم‌ و سوم‌ همان‌ طور که‌ از نامشان‌ مشخص است‌ “نصایحی‌ درباره‌ زندگی‌ باطنی‌” و “در باب‌ تسلای‌ باطنی‌” بیشتر متوجه‌ توصیه‌های‌ باطنی‌ و مبارزه‌ با نفس‌ و خودشناسی‌ است‌ که‌ حجم‌ عمده‌ کتاب‌ را هم‌ دربرمی‌گیرد.

طهارت‌ نفس‌ و خلوص‌ نیت‌، دوستی‌ صمیمانه‌ با عیسی‌، کوچک‌ انگاشتن‌ خویش‌ در نظر خداوند، توکل‌ بر خداوند در همه‌ سختی‌ها، تحقیر فخرهای‌ دنیایی‌، اشتیاق‌ به‌ حیات‌ ابدی‌ و مهار قلب‌ برخی‌ از عناوین‌ مطالبی‌ هستند که‌ در این‌ دو بخش‌ بیان‌ شده‌ است‌ و بالاخره‌ آخرین‌ بخش‌ کتاب‌ با عنوان‌ “در باب‌ آیین‌ مقدس‌ مبارک‌” شامل‌ آموزه‌های‌ عملی‌ برای‌ نجات‌ آدمی‌ است‌ که‌ عمده‌ تاکید آن‌ بر مراسم‌ عشای‌ ربانی‌ است‌.

ازجمله‌ ویژگی‌های‌ ترجمه‌ عدالت‌نژاد می‌توان‌ به‌ این‌ نکته‌ اشاره‌ کرد که‌ تقریبا هیچ‌ صفحه‌ای‌ از متن‌ دویست‌ و بیست‌ صفحه‌ای‌ کتاب‌ خالی‌ از پانوشت‌ نیست‌.

هرچند که‌ شاید پانوشت‌های‌ متعدد و بعضا طولانی‌ که‌ گاهی‌ اوقات‌ تا نیمی‌ از صفحه‌ کتاب‌ را دربر می‌گیرد خواننده‌ را خسته‌ کند، این‌ فایده‌ را نیز دارد که‌ نشان‌ می‌دهد متن‌ مورد نظر به‌ چه‌ بخشهایی‌ از انجیل‌ استناد دارد و در ضمن‌ مشابهت‌های‌ آن‌ را با متون‌ مقدس‌ اسلامی‌ – اعم‌ از متون‌ دینی‌ و عرفانی‌ – نیز به‌ خواننده‌ عرضه‌ می‌کند.

نویسنده مطلب: علیرضا خدادوست
منبع: ماهنامه اخبار ادیان، شماره ۵، دی ۱۳۸۲، ص ۴۷-۴۵.

این را هم ببینید

dar_ebteda_khoda

در ابتدا خدا

کتاب پیدایش - شرح کتاب‌مقدس در مورد منشاء انسان و منادی سرنوشت بشریت - اثری است مملو از سؤالات مهم. نویسندۀ این کتاب کیست؟ در چه زمانی نوشته شده است؟ آیا شرح آفرینش در این کتاب با علم نوین سازگار است؟ آدم و حوا چه؟ نویسندۀ کتاب نه تنها تفسیری مبتنی بر نقد ارائه می‌کند بلکه به روشنی به سؤالات برخاسته از کتاب پیدایش پاسخ می‌دهد. نثر روان و بینش الاهیاتی نویسنده به درک خواننده از شخصیت خدا و طبیعت انسان و نیز سرنوشت او کمک می‌کند...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *